alierbulut
43 Takipçi | 16 Takip
22 09 2008

Mendel Yasaları

Mendel Yasaları



 Kalıtım kurallarının temelini oluşturan ilk çalışmalar Gregor Mendel tarafından yapılmıştır (1860)

. Mendel bir manastır bahçesinde karakterle ilgili deneyleri bezelyeler üzerinde yapmıştır. Elde ettiği sonuçlar ilginç ve düzenli bir matematiksel denkleme benzediği için daha sonraları düzenleyerek kalıtımın kurallarını oluşturmuştur. Mendel’in deneylerinde bezelyeleri kullanmasının nedenleri şunlardır;

-Bezelyelerde birbirinden farklı karakterler gözlenebilir. Tohum şekli, rengi ve büyüklüğü (Mendel bunlardan 7 tanesini kullanmıştır.)

-Kolay yetiştirilir ve bir yılda bir kaç ürün (döl ) alınabilir.

-Bezelye çiçeklerinin taç yaprakları uzun ve geniş olup çiçeğin erkek ve dişi organını tamamen dış çevreye kapatır. Böylece doğal ortam da yabancı tozlaşma yapamaz. Yabancı çiçeklerin polenleri yumurtayı etkileyemez.(Karakterleri saftır.)

-Bu taç yaprakların deneysel amaçla kesilmesiyle suni tozlaşmalar yapılabilir.

Mendel’in çeşitli bezelye karakterlerini deneysel olarak kullanması ile bazı kalıtsal prensipler bulmuştur. Bezelye çiçekleri arasında eşlemeler sonucu elde edilen bu prensiplere Mendel Yasaları denir Mendel kanunları genel olarak üç tanedir.

a.Benzerlik yasası : İki faklı saf  (arı) dölün (karekterin) birleşmesi ile oluşan bireyler birbirine benzer ve %100 melez özelliktedir.

b.Karakterlerin gizli kalması yasası: Oluşan melez bireyler baskın karakterlidir ancak yapısında etkisiz birer çekinik gen taşırlar. Bu çekinik genler sonraki nesillerde etkisini ortaya çıkarabilir.

c.Karakterlerin ayrılması yasası: İki ayrı melez karakter çaprazlandığında farklı oran ve çeşitte bireyler elde edilir. Çünkü melez karakterlerin gametleri oluşturulurken dominant ve resesif genler farklı gametlere eşit oranlarda dağılır.

Bezelyelerde baskın ve çekinik karakterler,

Uzun boyluluk       -     Kısa boyluluğa,

Kırmızı çiçek         -     Beyaz çiçeğe,

Sarı tohum             -     Yeşil tohuma,

Yuvarlak tohum     -     Buruşuk tohuma,

Sarı meyve             -     Yeşil meyveye baskındır.

İnsanda baskın ve çekinik karakterler

Siyah saç rengi       -     Sarı saç rengine,

Siyah göz                -     Yeşil ve mavi göze,

Siyah ten                -      Beyaz tene,

Kıvırcık saçlılık     -      Düz saçlılığa,

A ve B kan grubu   -     O grubuna baskındır.


                                

(Boylu faktörü B, bodur faktörü b ilke gösterilmiştir.)

alıntıdır

2844
0
0
Yorum Yaz