alierbulut
43 Takipçi | 16 Takip
02 12 2007

Asit,Baz,Tuz ve Özellikleri

ASİTLER-BAZLAR-TUZLAR VE ÖZELLİKLERİ

a) Asitler

            Canlıların yaşamsal faaliyetlerinde önemi büyük olan asitler, günlük gıda maddelerinin birçoğunda vardır. Mide özsuyu, besin sindirimi için %0,4 oranında HCl içerir. Proteinlerin oluşumunda aminoasitlerin önemi tartışılmaz bir gerçektir. Asitler, organik ve inorganik olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Yapısında C elementi bulunmayanlar “inorganik”, bulunanlar ise “organik” asitlerdir. Sulu çözeltilerine H+ iyonu verebilen maddelere “asit” denir. HCl <––––> H+ + Cl-. Molekül yapıdadırlar. Suda parçalanan moleküllerin suya verdikleri H+ iyonu ne kadar fazla ise o kadar kuvvetlidirler. H2SO4 –––> 2H+ + SO4-2. H2SO4 dünyada en çok kullanılan ve çok üretilen bir asittir. SO2 gazı kullanılarak üretilen bu asit; gübre, patlayıcı, boya sanayi ve petrokimya sanayinde kullanılmaktadır.

            Suya karıştırıldığında suda her H2SO4 molekülü başına iki Hidrojen iyonu bırakır. Ve bu iyonlar, son derecede reaktiftirler. Temas ettikleri birçok madde ile tepkime verirler. Maddelerin asitlik ve bazlık derecesi ya da nötr olduğu, pH kâğıdı ya da pH metre ile ölçülür. 25oC’ta pH 0 ile 14 arasında değerler alır. pH’si 0 ile 7 arasında çıkan madde, asittir. pH’si 7 ile 14 arasında çıkan madde, bazdır. 7’de kalmışsa o madde nötrdür. 0 pH, en kuvvetli asitliktir. 7 pH, nötrdür. 14 pH, en kuvvetli bazik çözeltidir.                        Aşağıdaki pH metreyi inceleyelim:

                        0    1    2    3    4    5    6        8     9    10    11   12   13    14

                         a s i t l i k   a r t a r       nötr      b a z l ı k   a r t a r

            7 nötrdür. 7’den 0’a doğru gidildikçe asitlik değeri artar. 7’den 14’e doğru gidildikçe bazlık değeri artar. 0’dan 7’ye doğru gidildikçe asitlik değeri azalır. 14’ten 7’ye doğru gidildikçe bazlık değeri azalır.

            Asitlerin Özellikleri:

         Asitlerin sulu çözeltileri suda iyonlar oluştururlar ve elektrolit duruma gelen bu sıvı elektriği iletir. Örnek: Akü suyu.

– Asitler katı, sıvı ya da gaz durumunda olabilirler.

– Sulu çözeltileri yakıcı ve aşındırıcıdır.

– Sudaki çözeltilerine H+ iyonu verirler.

– Mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çevirirler.

– Her asitte H vardır.

– Sulu çözeltilerine metal batırınca H gazı açığa çıkar.

– Seyreltik çözeltilerinin tadı ekşidir.

– Her asidin tadına bakılmaz. 

– Midemizdeki sindirim, HCl sayesinde oluşur.

– Midemizdeki değeri pH 2 olarak bilinen HCl, jileti bile parçalayabilecek güçtedir.

         Kuvvetli asitlerde iletkenlik fazla, zayıf asitlerde azdır.

– Asitler, sulu çözeltilerine kattıkları hidrojen iyonunu miktarı arttıkça kuvvetlenirler.

       – Asitler, bazlarla birleşerek tuz ve su oluştururlar.

            NaOH + HCl     –––> NaCl + H2O

            2KOH + H2SO4  –––> K2SO4 + 2H2O

       – Asitler, metal oksitlerle birleşerek tuz çeşitlerini yaparlar.

            Na2O  + 2HCl   –––>  2NaCl + H2O

            CaO    + H2SO4 –––> CaSO4  + H2O

     – Asitlerin ametallere etkisi genellikle derişik durumdadır.

            C + 4HNO3 –––> CO2 + 4NO2 + 2H2O               Derişik

            C + 2H2SO2 –––> CO2 + 2SO2 + 2H2O               Derişik  vb. 

Bazı asitler ve bulundukları yerler

b) Bazlar

            Sulu çözeltilerine Hidroksit (OH-) verebilen maddelere “baz” denir.

            (Sodyum Hidroksit)   NaOH–––> Na+ + OH- ,

            (Potasyum Hidroksit) KOH –––> K+ + OH-        vs.

            Bazların Özellikleri:

– Sulu çözeltilerinde iyonlaşarak elektrik akımını iletirler.

– Kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirirler.

– Seyreltik çözeltilerinin tatları acıdır.

– Seyreltik çözeltilerinin tatlarına bakılmaz.

– Bazlar, ele kayganlık hissi verir. Örnek: Sabun suyu

 

Bazı bazların kullanıldığı yerler

 

c) Tuzlar

            Nötrleşme tepkimesi sonucu ortaya çıkarlar. Yani, asitler ve bazların tepkimesi sonucu ortaya çıkan kimyasal bileşiklerdir. Çözeltilerinden ayrıştırıldığında katı yapıda olan tuzlar, asit ya da baz özelliği göstermezler. Bu nedenle suda çözüldüklerinde suyun pH değerini değiştirmezler. Turnusol kâğıdının rengini değiştirmezler. Tuzlar, asit ve bazlara göre daha kararlı bileşikler olup erime ve kaynama noktaları, kendilerini oluşturan asit ve bazlardan daha yüksektir. Tuzlu çözeltilerin kaldırma kuvveti yüksek ve tatları acıdır.

            Asit  +  Baz      –––>  Tuz   +  Su

            HCl  +  NaOH  –––>  NaCl + H2O

            Tuzların Özellikleri:

Asit ve bazlarda olduğu gibi tuzlar da çözeltilerinde iyonlaşarak elektrik akımını iletirler.

– Tuzların iyonlaşması sonucu hidrojen (H+) ya da hidroksit (OH-) ortaya çıkmaz.

– H+ ve OH- iyonları asit-baz tepkimesinde suya dönüşmüştür.

– Tuzlu su iletken iken saf su iletken değildir.

Normal tuz; tam nötralleşme ürünü olup, meydana getirici asit ve baz kuvvet olarak birbirine denktir. NaCl, NH4Cl, Na2SO4, Na2CO3, Na3PO4 ve Ca3(PO4)2 birer normal tuzdur.
Bazik tuzlar, bünyelerinde en az bir OH iyonu bulunduran tuzlardır. Suda çözündükleri zaman ortamı bazik yaparlar. Pb(OH)Cl, Sn(OH)Cl ve Al(OH)2Cl'de olduğu gibi. Diğer sınıflandırma metodunda ise, basit, çift ve kompleks tuzlar şeklinde sınıflandırılır. NaCl, NaHCO3 ve Pb (OH)Cl gibi tuzlar basit tuzlardır.Asitlerle bazlar karıştığında asitin H+ iyonu ile bazın OH- iyonu birleşir.Bu birleşim sırasında bir molekül su açığa çıkar ve tuz meydana gelir.

Çift tuzlar iki basit tuzdan meydana gelen tuzlardır. Bunlar suda çözündükleri zaman kendilerini meydana getiren iyonlara ayrışır. Şaplar da çift tuzlar sınıfına girer.

Na Al(SO4)2 ve NH4Cr(SO4)2 birer çift tuzdur. Kompleks tuzlar, asit kökü aynı olan iki basit tuzun kompleks kök vererek meydana getirdiği tuzlardır.

K4Fe(CN)6, K3Fe(CN)6, birer kompleks tuzdur. Bunlar suda çözündükleri zaman kendini meydana getiren tuzların iyonlarına ayrışmazlar.

Tuzlar, önce metalin ismi, sonra asidin kökü söylenerek adlandırılır.

Na2SO4 = sodyum sülfat,

KCl= potasyum klorür,

KHCO3 = potasyum hidrojen karbonat (potasyum bikarbonat) gibi.

 

 fen bilimleri

45212
0
0
Yorum Yaz