fen bilimleri

�nce Ba��rsak ve g�revi

16/10/2009 � Kategori: Fen ve teknoloji

�nce Ba��rsak:
On iki ba��rsak, bo� ba��rsak ve k�vr�ml� ba��rsak olmak üzere üç bölümden olu�maktad�r. �nce ba��rsa�a pankreas ve karaci�erden gelen enzimler dökülmektedir. Bu sayede karbonhidrat, ya� ve proteinlerin kimyasal sindirimi tamamlanm�� olur. Art�k en küçük parçalar�na kadar ayr�lan besinler kana geçebilecek hale gelmi�lerdir.
�nce ba��rsak yüzeyindeki emici tüyler besinleri emerek kan damarlar�na aktar�rlar.
Ya�lar�n kimyasal sindirimi burada ba�lar. �nce ba��rsa�a gelen pankreas öz suyu ile ya�lar�n, karbonhidratlar�n ve proteinlerin sindirimi tamamlan�r. Besinler ince ba��rsakta en küçük moleküllerine kadar parçalan�r. Bu moleküllerin ince ba��rsaktan kan damarlar�na geçmesi olay�na emilim ad� verilir. �nce ba��rsak, sindirim sistemimizin en uzun bölümüdür.

�nce Ba��rsak 7- 8 m. Uzunlu�unda, 2–3 cm geni�li�inde olup, mide kap�s�ndan sonra gelen k�s�md�r. Yap�s� mide gibi üç katl�d�r: En d��ta periton ( zar), ortada kaslar, en içte ba��rsak epiteli bulunur.
Onikiparmak ba��rsa��: �nce ba��rsa��n mide ile birle�en ilk k�sm�na onikiparmak ba��rsa�� denir. ( ilk 20 -25 cm’lik
k�s�m) . K�vr�ml� bir yap�ya sahiptir. �nce ba��rsa��n en önemli k�sm�d�r. Buraya karaci�erin safra salg�s� (koledok kanal� ile) ve pankreas�n sindirim enzimleri (virsung kanal� ile ) bo�alt�l�r.
*Onikiparmak ba��rsa��nda karbonhidrat, protein ve ya�lar�n sindirimi gerçekle�ir. Ya�lar�n sindirimi, karaci�erden gelen safra salg�s�n�n etkisiyle ilk kez burada ba�lar. ( safra bir enzim de�ildir. Ya�lar� yap� ta��na ay�rmaz, ya� damlac�klar�na dönü�türür.)
Onikiparmak ba��rsa��ndan sonra gelen ince ba��rsa��n di�er k�s�mlar� k�vr�mlar yaparak uzan�r. �nce ba��rsa��n iç yüzeyinde salg� bezleri ile villus denilen ve say�lar� 5 milyonu bulan tümürler vard�r.
Salg� bezleri, karbonhidrat, protein ve ya�lar�n sindirimini sona erdirecek enzimler üretir. Kimyasal sindirim ince ba��rsakta son bulur. Villuslar sayesinde ise emilim yüzeyi artm�� olur ve sindirilmi� besinlerin emilimi kolayla��r.
�nce ba��rsak k�vr�ml� bir yüzey yap�s�na sahiptir ki bu besinlerin ba��rsak duvar�ndan difüzyonu ve böylece de emilimi için uygun olan yüzey alan�n� artt�r. Bu mikroskopik k�vr�mlara mikrovilli denir.

�nce Ba��rsa��n�n Görevi:�nce ba��rsa��n ana görevleri besinlerin sindirim ve emilimi, su ve tuz emilimi ve elektrolit ve su sekresyonudur. �nceba��rsa��n fonksiyonel birimi villus ve kript ünitesidir. �nceba��rsak motilitesi kar��t�r�c� ve ilerletici hareketlerden olu�ur.

Emilimin olmad�� dönemde meydana gelen motor kompleksler ince ba��rsak içeri�inin kolona do�ru ilerletilmesini sa�lar. Nörojenik ve myojenik nedenlerle meydana gelen ince ba��rsak motilite bozukluklar� kronik intestinal pseudoobstüksyon tablosuna neden olabilir

A��zda k�smen sindirilmi� karbonhidratlar ile midede k�smen sindirilmi� proteinlerin ve sindirimi henüz ba�lamam�� olan ya�lar�n sindirimini gerçekle�tirmek ve tamamlamakt�r. Di�er görevi ise, villuslar sayesinde sindirilen besinlerin emilmesini ve böylece kana kar��mas�n� sa�lamakt�r.

Böylece �imdiye kadar anlatt��m�z süreçte:
Proteinler                -------------->amino asitlere
Karbonhidratlar      -------------->glikoza
Ya�lar                     -------------->ya� asidi ve gliserin ( gliserol) e dönü�türülmü� olur.
Su, mineraller ve vitaminler sindirime u�ramazlar.

fen bilimleri

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

Canl�lar solunum yapar

29/9/2009 � Kategori: Fen ve teknoloji

Canl�lar solunum yapar :
Hayatsal olaylar�n yap�lmas�nda enerji kullan�l�r. Gerekli olan enerji hücresel solunumla üretilir. Besinlerin parçalanarak biyolojik enerji (ATP) üretilmesine solunum denir. Besinlerin solunumunda ço�unlukla yak�c� olan oksijen gaz� kullan�l�r. Geli�mi� yap�l� olan canl�lar vücudun oksijen ihtiyac�n� kar��lamak için be� farkl� solunum organ� kullan�rlar.

Yaprak solunumu : Üzerindeki gözeneklerle bitkilerin solunumunu sa�lar.

Deri solunumu : Derisi ince ve nemli canl�lar�n gaz de�i�imini sa�lar. Solucan, kurba�a gibi.

Trake solunumu : Karada ya�ayan eklem bacakl�lar�n gaz de�i�imini sa�lar. Böcekler, çok ayakl�lar, örümcekler gibi.

Solungaç solunumu : Sudaki canl�lar�n erimi� havay� kullanmas�n� sa�lar. Bal�k, istakoz, yumu�akça gibi.

Akci�er solunumu : Karada ya�ayan omurgal�lar�n gaz ihtiyac�n� kar��lar. Kurba�a, sürüngen, ku� ve memeli gibi.

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

Canl�lar h�crelerden olu�ur

29/9/2009 � Kategori: Fen ve teknoloji

Canl�lar hücrelerden olu�ur :
Canl�lar�n en küçük yap�ta��na hücre denir. Hücreler tek ba�lar�na ya�ayabilen vücut parçalar�d�r. Metabolik olaylar�n büyük bir k�sm� hücreler üzerinde gerçekle�ir. Canl�lar hücre say�s�na göre 2 grupta incelenir.

Bir hücreli canl�lar : Vücutlar� bir hücreden olu�ur. Ya�am olaylar� bu hücre üzerinde gerçekle�ir. Bakteri, mavi ye�il alg, amip, öglena, paramesyum bu gruba girer.

amip

Bakteri

Ye�il algler

Çok hücreli canl�lar : Vücutlar� çok say�da hücreden olu�ur. Hücreleri aras�nda görev yönüyle i�birli�i bulunur. �nsan, hayvan, bitki ve mantarlar bu gruba girer.

http://images.autocadokulu.com/3d_insan_figurleri.dwg.jpg

http://img2.blogcu.com/images/o/r/m/ormanda/bitki2_jojoba.jpg

Koyun Resimleri,Koyun, Resimleri, kuzu, resimleri,

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

H�cre ve Organeller

6/9/2009 � Kategori: Fen ve teknoloji

Hücre ve Organeller

HÜCRE
VARLIK: Duyu organlar�m�zla alg�layabildi�imiz her �eye varl�k denir.

CANLI VARLIK CANSIZ VARLIK
1- Tek Hücreliler(Ör: bakteri) Ör: madde
2- Çok Hücreliler(Ör: bitki- hayvan ve insan)

Canl�lar�n, canl�l�k özelli�i gösteren en küçük parças�na hücre denir. Hücreler ya�ayan organizmalar�n yap�sal ve fonksiyonel en küçük birimidir.
Hücreler geli�mi�lik düzeyine göre ikiye ayr�l�r:
1-Prokaryot Hücreler: Bu hücrelerin zarl� organelleri ve belirgin bir zarla çevrili çekirde�i yoktur. Yaln�zca hücre zar�, sitoplazma ve zars�z organel olan ribozom ta��rlar. Kal�t�m maddeleri (DNA) sitoplazmada bulunur. Örne�in bakteri, mavi- ye�il alg prokaryot hücrelidir.
2- Ökaryot Hücreler: Bu tip hücrelerin zarla çevrili çekirde�i, zarla çevrili organelleri, hücre zar� ve sitoplazmas� vard�r. Örne�in protistler, mantarlar, hayvanlar, bitkiler ökaryot hücrelidir.
Ökaryot bir hücre d��tan içe do�ru üç k�s�mdan olu�ur:
I- Hücre zar� II- Sitoplazma III- Çekirdek

I-HÜCRE ZARI: Hücrenin en d��nda yer alan ve hücreye �ekil veren k�s�md�r. Hem bitkisel, hem hayvansal hücrelerde bulunur. Çift katl�, ince bir zar olan hücre zar� üzerinde madde al�� veri�ini sa�layan delikler (porlar ) vard�r. Hücre zar� canl�, saydam, esnek, seçici ve geçirgendir.
Zar�n kimyasal yap�s�n�, ya�lar, karbonhidratlar ve proteinler olu�turur. Zar�n yap�s� hakk�nda iki model geli�tirilmi�tir: 1- Sandviç (birim zar ) modeli 2- Ak�c� mozaik modeli.
Sandviç modeli zar�n yap�s�n� aç�klar ancak madde al�� veri�ini aç�klayamad�� için kabul görmemi�tir.
Ak�c� mozaik modeline göre hücre zar� iki s�ra ya� molekülü aras�nda serbest olarak bulunan protein ve glikoproteinlerden olu�ur. Madde al�� veri�i zar yüzeyindeki porlarla sa�lan�r.

Hücre zar�ndan geçebilen maddeler: Küçük moleküller ( glikoz, aminoasit, su, madensel tuzlar), ya�da eriyen A, D, E, K vitaminleri, nötr moleküller (oksijen ve karbondioksit )’tir.

Hücre zar�n�n görevleri:
1- Hücreyi d�� etkenlerden korumak
2- Hücreye �ekil vermek
3- Madde al�� veri�ini kontrol etmektir.

Hücre Çeperi: Bitkisel hücrelerde hücre zar�n�n d��nda bulunur. Selüloz ad� verilen ölü bir maddeden yap�lm��t�r. Hücre duvar�n�n selülozdan yap�lm�� olmas�, hücrenin madde al�� veri�ini engellemez. Çünkü hücre duvar�nda da porlar vard�r. Hücre çeperi cans�z, kal�n dayan�kl�, esnek olmayan, tam geçirgen ve selüloz yap�dad�r.

II- S�TOPLAZMA: Hücre zar� ile çekirdek aras�n� dolduran, renksiz, yar� saydam, yumurta ak� k�vam�nda (kolloid) bir s�v�d�r. Sitoplazma canl�d�r ve hücrenin bütün hayatsal faaliyetleri burada olu�ur.
Büyük bir ço�unlu�u sudan olu�an sitoplazmada, sudan ba�ka, organik, inorganik maddeler, organeller, madensel tuzlar, hormonlar ve vitaminler de bulunur.
Organik Madde: Sadece canl�lar�n yap�s�nda bulunan ya�lar, karbonhidratlar ve proteinler bu grubu olu�turur.
�norganik Madde: hem canl�lar�n, hem de cans�zlar�n yap�s�nda bulunabilen su ve madensel tuzlar bu grubu olu�turur.
Organeller: Sitoplazman�n içinde yap�lar� ve görevleri birbirinden farkl� küçük parçac�klar vard�r. Bunlara organel denir.

ORGANELLER

ZARSIZ ORGANELLER

* ribozom

*sentrozom

TEK KAT ZARLI ORGANELLER

* endoplazmik redikulum

* golgi cisimci�i

* lizozom
* koful

Ç�FT KAT ZARLI ORGANELLER
* plastitler
* mitokondri

1- Ribozom: Protein sentezinin yap�ld�� yerdir. Endoplazmik redikulumun çekirdek zar�n�n üzerinde olabildi�i gibi sitoplazma içinde serbest de olabilir. Aminoasit ve RNA bulundurur. Virüs hariç tüm canl�larda ribozom bulunur.
2- Sentrozom: Yaln�zca hayvan hücresinde bulunur. Sentriol denilen birbirine dik iki silindirik yap�dan olu�ur. Görevi, hücre bölünmesi s�ras�nda i� ipliklerini olu�turmakt�r.
3- Endoplazmik Redikulum: Hücre zar� ile çekirdek aras�nda bulunur ve bunlar aras�ndaki ili�kiyi sa�lar. K�vr�ml� bir yap�s� olup, kanallar sistemidir. Hücre içi ta��ma ve depolama sistemi olarak görev görür. �ki çe�ittir; ribozom ta��yanlar (granüllü e.r), ribozom ta��mayanlar (granülsüz e.r). Granüllü endoplazmik redikulum, ribozom sayesinde protein sentezine yard�mc� olur. Granülsüz endoplazmik redikulum ise ya� sentezine yard�mc� olur.
4- Golgi Cisimci�i: Yap� olarak endoplazmik redikuluma benzer. Endoplazmik redikulumun k�vr�l�p, üst üste yass� kesecikler olu�turmas�yla meydana gelir.
Ba�l�ca görevleri �unlard�r: Salg� maddelerinin üretilmesini sa�lar.( vücudumuzun tükürük, ter, süt bezlerinde çok bulunur.) Depo görevi görür. ( hücrede ya� ve protein sentezi artt��nda �i�erek, hacmi büyür.) Lizozom ve koful olu�umunda etkilidir. Sindirim enzimi üretir. Ya�lar�n sentezinden, hücre zar�n�n yap�m ve onar�m�ndan sorumludur.
Sperm ve alyuvar hücrelerinde golgi bulunmaz.
5-Lizozom: Yaln�zca hayvansal hücrelerde bulunur. Bitki hücrelerinde benzeri yap�lar vard�r. Burada sindirim enzimleri bulunur. Görevi hücre içi sindirimidir. Hücre ya�land�� zaman patlar ve hücrenin kendi kendini sindirmesini sa�lar (intihar kesecikleri). Bu olaya otoliz denir. Ayr�ca hücreye giren yabanc� proteinleri ve protein yap�s�ndaki maddeleri parçalarlar.
Karaci�er, dalak ve akyuvarlarda çok say�da bulunur.
6-Koful: Daha çok bitki hücrelerinde görülür. Bitki hücrelerinde az say�da ve büyük, hayvan hücrelerinde çok say�da ve küçüktür. Bulundu�u hücrenin çe�idine göre depolama, sindirim, bo�alt�m gibi görevler üstlenir. Madde ta��mac�l��nda etkilidir.
Tek hücrelilerde besin ve bo�alt�m kofullar� gibi çe�itleri vard�r.
7- Plastitler: Sadece bitki hücrelerinde bulunur. Hücre ile geli�erek, bulunduklar� ortama göre, farkl� renk pigment taneciklerini olu�tururlar ve renklere göre farkl� görevler üstlenirler. Plastitler ��k etkisiyle birbirlerine dönü�ebilirler.
Pigmentleri ve görevleri farkl� plastitler üç çe�ittir:
a) Kloroplast: Ye�il renk pigmenti olan klorofil ta��rlar. Bitkilerin yapraklar�nda, ham meyve ve sebzelerinde, genç dallar�nda, otsu gövdelerinde bulunur. Kloroplastlar fotosentez olay�n� gerçekle�tirir. Fotosentez sonucu besin ve oksijen üretilir.
b)Kromoplast: Sar�, k�rm�z� ve turuncu renk pigmentlerini ta��rlar. Böylece bitki ve meyvelere renk verirler, vitamin üretip depolarlar. Kloroplast�n de�i�imi ile olu�urlar.
c)Lökoplast: Renksiz plastitlerdir. I��k ald��nda ye�il renkli kloroplastlara dönü�ebilirler. Bitkinin tohumlar�nda, kök ve toprak alt� gövdesi gibi depo organlar�nda bulunur. Lökoplastlarda protein, ya� ve ni�asta gibi besinler depolan�r.

III- ÇEK�RDEK: Hücrenin bölünme ve büyüme faaliyetlerini yöneten k�s�md�r. Ökaryot hücrelerde bulunur. Genellikle hücrelerde tek çekirdek bulunur. Görevleri; hücreyi yönetmek, kal�t�m bilgisini ta��mak ve hücre bölünmesini sa�lamakt�r.
Çekirde�in yap�s�n� dört k�s�mda inceleyebiliriz:
1-Çekirdek Zar�:
• Çekirdek içi ile sitoplazmay� birbirinden ay�ran k�s�md�r.
• �ki katl� olup, yap�s� hücre zar�na benzer.
• Üzerinde porlar bulunur ve tam geçirgendir (RNA ve ATP’yi geçirebilir.)
• Çekirdek ile sitoplazma aras�nda madde al�� veri�i sa�lar.
2- Çekirdek Öz Suyu: :Çekirde�in içini dolduran, yap� olarak sitoplazmaya benzeyen k�s�md�r. �çinde su, organik, inorganik maddeler, nükleik asitler (DNA, RNA) bulunur.
3- Çekirdekçik:
• Çekirdek öz suyunun yo�unla�mas� ile olu�an k�s�md�r. Say�s� birden çok olabilir.
• Yap�s�nda RNA ve proteinler bulunur.
• Protein sentezinde rol ald�� san�lmaktad�r.
• Hücre bölünmesi esnas�nda kaybolur, sonra tekrar ortaya ç�kar.
4- Kromatin �plikler: Çekirdek öz suyu içerisine da��lm�� olan a� ve yumak �eklindeki yap�lard�r. Hücrenin bölünmesi esnas�nda k�sal�p kal�nla�arak kromozom haline dönü�ürler. Kromozomlar protein ile genetik �ifremiz olan DNA molekülleri ta��rlar

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

�nce Ba��rsak ve g�revi

Canl�lar solunum yapar

Canl�lar h�crelerden olu�ur

H�cre ve Organeller

Son Yaz�lar�m

Kategorilerim

Arkada�lar�m

Ba�lant�lar�m